​

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Shumica e popullisë Matjane është muslimane, katolike ka pranë liqenit të  Ulzës. Mati është një nga krahinat më të pasura me veshje popullore. Veshjet e grave janë të ndryshme. Parapelqehet ngjyra e kuqe dhe e verdhë.

​

​

Veshja e grave ndahet në veshje të “bardhë” në të cilën futet kostumi i mbajtur nga gratë e fshatrave të besimit katolik; “veshja e zezë” quhet kostumi i mbajtur nga një grup fshatrash në të majtën e Luginës së Matit ku procesi i  islamizmit ka ndodhur më shpejt, ose  “veshja matjane” që shtrihet në pjesën me të madhe të Matit.

​

​

“Veshja Matjane” si ndarje etnografike për variantet ndahet në disa rrethe ku dhe variantet kultivohen si Prelli, Rranzat, Guri I Bardhe, Martaneshi dhe Topalltia.

​

Veshja e burrave është pak a shume e njëjtë në të gjithë rrethin, si tirq me xhamadane. Më hëret burrat mbanin dhe fustanellë ne cermoni.

​

Më pas veshja me tirq dhe fustanellë përdorej vetëm në raste festash kurse veshja e përditshme u bënë brekushet e zeza me xhamadan prej shajaku të bardhë, me gajtane të zinj.

​

Në dimër, përdorej dhe xhoke e zezë. Veshja e Gurit të Bardhë paraqitet e ndryshme nga krahinat e tjera duke ruajtur disa elemente të qytetarisë se hershme. Rol në ruajtjen e kesaj veshje ka luajtur fakti qe banorët e Gurit të Bardhe lidhjet martesore i kanë brenda kësaj zone. Ndikim në veshjen matjane kane krahinat me të cilat kufizohet si Tirana, Librazhdi, Dibra dhe Mirdita.